بارانی نیوز – کتاب جنگ نامه ایل مندمی سرگذشت ایلی است که تنها یادگار آن چند بیت است. ابیاتی که جنگ های این ایل را با حکومت مرکزی و روسیه تزاری به صورت تراژیک بازگو می کنند. کتاب مذکور به دلیل عدم توانایی گرداروی کنندگان سه سال در انتظار چاپ بود و هنوز هم به همین دلیل به صورت محدود روانه بازار می شود.امید است که در میان قشر اکادمیک جامعه مورد نقد قرار گیرد.

جنگ-نامه-منمی

تاریخ شفاهی در قالب جنگ نامه

مکاتب تاریخ نگاریی که اساس کار خود را بر فلسفه فیلسوفانی چون هگل و مارکس می گذارند به ناچار به کلان روایت های منتج می شوند که عواقب گوناگونی را برای تاریخ بشر در یک سده اخیر به ارمغان آورده است. این مسئله از یک نظر منفی و از یک نظر مثبت است وجه منفی آن کلی دیدن امور و عدم توجه به خرده گفتمانها تحت سیطره اروپا محوری است که همین امر نقیصه ای اصلی در این نوع تاریخ نگاری محسوب می شود. از طرف دیگر همین مسئله منتج به تولید پارادیمی در جهان بینی بشر شده که زمینه مناسبی را برای تولید و بازتولید دولتهای توتالیتر آماده و مهیا نموده است. حکومتهای که تحت عناوین مختلفی چون نازیسم، کمونیسم، فاشیزم روزگار به سر برده اند تحت کلان روایت های تاریخی تولید شده اند که خود داستانی طولانی به قدمت خود تاریخ دارد. اما وجه مثبت کلی نگری به تاریخ را می توان در آثار فیلسوفانی چون مارکوزه دید. مارکوزه در تالیفات خود به تکه تکه کردن تاریخ تحت عناوین مختلفی چون پوزیتویسم می تازد و آن را نتیجه مسلط شدن نگاهی کاپیتالیستی و کارکردی کردن علوم می داند که در نهایت به عقیم شدن تاریخ می انجامد. مارکوزه هگل را سردمدار انتقادی دیدن به تاریخ می داند که راه را بر خردورزی در راستای دگرگون کردن ساختارهای تاریخی در جهت پیشرفت بشر هموار می کند.

به هر حال با سقوط دولتهای که داعیه دار تاریخ های کلان روایت تحت عناوین نژاد برتر و حکومت جهانی کارگر و… بودند و رشد کاپیتالیسم در شرق و رشد فمینیسم و فرویدیسم و طرح نظریه نسبیت انیشتین راه بر دیگرگونه دیدن تاریخ در نظر مورخان و توجه به خرده گفتمانها هموار گردید.در این میان میشل فوکو با طرح نظریاتی در فلسفه بر سرعت این نوع تغییرات فکری در حوزه تاریخ نگاری افزود. به عنوان مثال وی در تاریخ جنون تعبیری متفاوت از دیوانگی در تاریخ مغرب زمین ارائه کرد. وارث او یعنی ادوارد سعید با طرح نظریات شرق شناسی مطالعات حوزه مربوط به جوامع شرقی مخصوصا آسیایی را وارد فاز جدیدی نمود که خود تبدیل به نوعی انقلاب فکری و تاریخی در شرق مخصوصا ایران گردید.

این مسائل باعث توجه مورخان به تاریخ شفاهی شد تاریخی که این بار نه از بالا بلکه از پایین و از بطن توده ها به نگارش درمی آمد و نکاتی را روشن می ساخت که در تاریخ نگاری های رسمی به عمد یا غیر عمد پنهان شده است.

کتاب جنگ نامه ی مندمی  در دو بخش نثر و نظم تدوین گردیده است. مقدمه آن تاریخچه کوتاهی بر سرگذشت این ایل طبق اسناد و مدارک تاریخی با تکیه بر تاریخ شفاهی است. قسمت نظم آن نیز سرگذشت جنگ این ایل با حکومت مرکزی و روسیه تزاری در جنگ اول جهانی است. ملابگه شاعر این ابیات خود از نزدیک شاهد حوادث تاریخی این ایل بوده است و آن را به زبان اورامی در قالب شعر بیان نموده است. متاسفانه بعضی از این ابیات دچار فراموشی زمان شده و همین مساله باعث پریدگی مطالب آن شده است که امید است کسانی که بقیه این ابیات را دارند برای تکمیل، آن را به دست ما بسپارند تا بتوان در چاپ های بعدی از این ابیات استفاده نمود.

کتاب مزبور دارای نکاتی از نحوه زندگی، سبک لباس های جنگی و نوع اندیشه این ایل در آن دوران بوده که می توان از دیدگاه تاریخ نگاری آنال نیز آن را مورد تحقیق و تفحص قرار داد.نکته آخر اینکه این کتاب به دلیل عدم توانایی مالی گرداورندگان آن به صورت بسیار محدود در سطح شهر دیواندره پخش شده است امید اینکه این ابیات که زمانی نشان دلاوریهای مردمان این منطقه بوده و در فضای این شهر طنین انداز بوده دوباره به آغوش این مردمان شریف بازگردد.

محل فروش: دیواندره، لوازم التحریر و کتاب فروشی دانش آموز

سایت: mandomi.blogfa.com

نظرات و انتقادات خود را در سایت فوق درج نمایید.

زاهد رضایی/ پاییز ۹۳ / دیواندره