این بار می‌خواهم به «کلکان» یکی دیگر از روستاهای دیواندره بروم. برای این کار از دیواندره به سمت سقز حرکت می‌کنم. بعد از طی ۱۹ کیلومتر وارد جاده‌ای فرعی معروف به دوراهی کلکان می‌شوم. با طی مسافت ۴ کیلومتر دیگرنیز از یک جاده آسفالته به روستای کلکان می‌رسم.
این روستا دارای ۲۳۸ خانوار دائم و ۸۰ خانوار مهاجر است که در فصل کشاورزی به روستا برمی‌گردند. کلکان جمعیتی ۱۲۰۰ نفره دارد و از توابع بخش کرفتو است.
یکی از اهالی روستای کلکان می‌گوید: از آنجا که همه جا تبلیغ می‌شود باید جلوی تهاجم فرهنگی گرفته شود و مردم از شبکه‌های ماهواره‌ای دوری کنند، اما هنوز جایگزینی برای این شبکه‌ها در کلکان فراهم نشده است.
«بهنام مرادی» ادامه می‌دهد: در روستا قادر به دریافت شبکه‌های دیجیتال نیستیم و از آنجا که شب‌های زمستان طولانی است و اکثر مردم به‌ ویژه در شهرها فوتبال لیگ‌های اروپایی و شبکه‌های متفاوت را نگاه می‌کنند، مردم این روستا از این شبکه‌ها محروم هستند.
وی می‌افزاید: سالن ورزشی سرپوشیده هم که مورد درخواست جوانان روستا است اقدامی برای ساخت آن صورت نگرفته است. یک زمین فوتبال نیمه‌کاره داریم که فقط در فصل گرما مورد استفاده است.در فتابستان  بیشتر جوانان مشغول کشاورزی هستند و در زمستان از سالن‌های دیواندره و زرینه استفاده می‌کنند.
شغل اهالی
یکی دیگر از اهالی روستا می‌گوید: کلکان به معنی جمع شدن در یک مکان است. روستاهای زنگولی و سرتخت و چند روستای دیگر که نزدیک روستای کلکان خالی از سکنه و اهالی آن روستاها درکلکان ساکن شده اند.
«رئوف امیری» ادامه می‌دهد: کار اصلی مردم روستا دامداری و کشاورزی است و در زمستان هم تعدادی از اهالی روستا در استان‌های گرمسیر کارگری می‌کنند.
وی می‌افزاید: در قبرستان روستا مقبره عالمی شهیر به نام «باوه ملا» وجود دارد که در تالیفات آیت‌الله‌مردوخ از این عالم بزرگ هم یاد شده است.
امیری بیان می‌کند : مکان فعلی روستا در محلی دارای پستی و بلندی واقع شده، به‌طوری که از هر جهت فقط یک سوم روستا در معرض دید قرار می‌گیرد.
وی بیان می‌کند : روستاییان با فروش محصولات کشاورزی و دامی در شهرها خانه می‌سازند یا ملکی را خریداری می‌کنند. همین موضوع سبب اشتغال‌زایی برای کارگران و استادکاران در شهر می‌شود.
وی می‌افزاید: اگر به مشکل روستاها رسیدگی نشود، اهالی به شهرها مهاجرت و علی رغم این‌که در شهرها مشکلاتی ایجاد می‌کنند، دیگر از تولید فدام و گندم خبری نیست. مسئولان به آن اندازه که به شهرها توجه می‌کنند باید روستاها را نیز مورد توجه قرار دهند.

پیشینه روستا و بزرگان آن
یکی دیگر از اهالی روستا می‌گوید: این روستا از واژه «که‌له‌ک » و« ان » تشکیل شده است، که «که‌له‌ک» در زبان کردی به معنای بنای استوانه‌ای کوچکی است که با سنگ ساخته شده و بدون هر نوع ملاتی است و «ان» پسوندمکانی ماست؛ در مجموع یعنی محلی با بنای سنگی. محل‌های قدیمی روستای کلکان مانند کلکان قدیم و «زنگولی کوه‌ن» گویای آن است که بنا و معماری ویژه‌ای داشته است.
«زاهد محمدی» ادامه می‌دهد: قدمت روستا به ۲۰۰ -۳۰۰ سال قبل بر می‌گردد. کوه حاجی سید نیزمحلی تفریحی و ورزشی در روستا است. همچنین این روستا دارای زمین‌های کشاورزی مرغوب و همواری است.
وی در مورد بزرگان کلکان می‌افزاید: عبدالله فتحی در روستای قلعه روتله به دنیا آمد و بنا بر دلایلی به روستای کلکان آمد و اینجا ساکن شد.
محمدی یادآور می‌شود: وی به نویسندگی و ترجمه روی آورد و علاوه بر این‌که چند کتاب را به شعر کردی ترجمه کرد خودش هم شعرهای زیادی سروده است.
وی ادامه می‌دهد: فتحی در زمینه خوشنویسی و نقاشی نیز هنرمند بوده و کلیه کتاب‌هایی را که نوشته و یا ترجمه کرده به خط زیبای خودش بوده است.

حفظ و احیای زندگی در روستا
یک کارشناس علوم اجتماعی که در روستای کلکان زندگی می‌کند ، می‌گوید: اتحاد و آرامشی که در روستا حاکم است در شهرها نمی‌توان آن را یافت و از یک سری رقابت‌ها هم دراین روستا خبری نیست. روستاییان از مواد غذایی و میوه‌های تازه استفاده می‌کنند و روستا دارای مناظر زیبا و آرام‌بخشی است.
«نسیم ویسی» می‌افزاید: اما در مقابل هم یک سری امکاناتی که در شهرها وجود دارد در روستاها موجود نیست، مانند بیمارستان یا مرکزی درمانی، امکانات رفاهی و تحصیلی و بسیاری دیگر از امکانات.
وی اظهار می‌کند : هرنوع از زندگی‌ها مزیت‌ها و معایب خود را دارد که فرد می‌تواند بنا به علاقه و موقعیت خود انتخاب کند که در کدام فضا به زندگی ادامه دهد.
ویسی بیان می‌کند : هنوز هم آیین‌ها و سنت‌های قدیمی در روستا وجود دارد و بسیاری آداب هنوز رعایت می‌شود. مسئولان باید به حفظ و احیای زندگی روستانشینی که موردپسند همه است اقدام کنند تا فضای این روستا نیزبه فضای شهری تبدیل نشود.
این کارشناس ادامه می‌دهد: زنان روستا کمک‌خرج مردان خانه هستند و اکثرا اگر مشکل جسمی یا مشکل خاص دیگری نداشته باشند جدا از این‌که خانه‌داری می‌کنند پا به پای مردان در زمین‌های زراعی کار می‌کنند.
وی می‌گوید: دختران تا جایی که امکانات فراهم باشد درس می‌خوانند و افرادی هم که ترک تحصیل می‌کنند تا موقع ازدواج با قالی بافی و بافتنی خود را سرگرم می‌کنند و درآمدی نیز دارند.

اعطای تسهیلات کم بهره
ویسی یادآور می‌شود: اکثر شغل‌ها در روستا به صورت سنتی انجام می‌شود و این یعنی کار زیاد و درآمد کم. در اینجا باید دولت ورود پیدا کند و با پرداخت تسهیلات و ارائه راهکارهای مناسب به مکانیزه کردن نحوه آبیاری در کشاورزی و دامداری اقدام کند.
این کارشناس می‌افزاید: یک روستای زمانی که زیاد زحمت بکشد و دسترنج مناسبی دریافت نکند از کار خود زده می‌شود و بعد از مدتی راهی شهرها می‌شود. خارج کردن شغل‌های روستای از حالت سنتی هم به اقتصاد فرد و هم به اقتصاد خانواده‌ها کمک می‌کند .
وی تصریح می‌کند : البته کمک‌ها و وام‌ها نباید به طوری سخت‌گیرانه و با سود بالا باشد، زیرا فرد برای باز پرداخت سرمایه خودش را هم از دست می‌دهد و باری بر مشکلات روستاییان اضافه شود.

مشکلات روستا از زبان دهیار
دهیار روستای کلکان می‌گوید: یکی از مشکلات اساسی روستا نیمه‌کاره ماندن فاضلاب و سپتیک تانک است که مشکلات زیست محیطی فراوانی به وجود آورده است.

«عباس محمددوست» ادامه می‌دهد: آب نیاز اصلی زندگی است، اما در فصل گرم سال این روستا با کمبود آب آشامیدنی روبه‌رو است که با توجه به جمعیت بالای روستا نیاز است برای این قضیه تصمیمی درست گرفته شود.وی می‌افزاید: از دیگر مشکلات روستا نیمه‌کاره ماندن طرح هادی، میدان فوتبال روستا و نبود حیاط در مدرسه راهنمایی است که باید مسئولان مربوطه به رفع این موارد اقدام کنند.

   فعالیت های دهیاری
دهیار روستای کلکان در مورد فعالیت‌های دهیاری می‌گوید: ساماندهی ورودی روستا شامل زیرسازی و آسفالت ۴۵۰ متر و همچنین اجرای فاضلاب طی چند مرحله به متراژ حدود ۴۵۰۰ متر از کارهای دهیاری بوده است.
«عباس محمددوست» ادامه می‌دهد: احداث پل عابر روی رودخانه برای تردد دانش آموزان، احداث جایگاه زباله و فنس‌کشی آن و جمع‌آوری منظم زباله از روستا از دیگر اقدام‌های دهیاری بوده است.
این دهیار می‌افزاید: اقدام‌های دیگری چون فنس کشی اطراف قبرستان و میدان فوتبال، نهال کاری اطراف قبرستان با همکاری انجمن جوانان روستا و تقبل هزینه آبیاری درختان کاشته شده و ساختمان دهیاری انجام شده است.
محمد دوست اضافه می‌کند : فعال سازی انجمن جوانان خیلی به وضع روستا کمک کرده است. این انجمن که افراد تحصیلکرده‌ای عضو آن هستند در کارهای عام المنفعه شرکت می‌کنند و بعضا در بخش‌های آموزشی هم اگر نیاز باشد کمک خواهند کرد.

گزارش / هیوا محمدپور