در مطلبی که اردیبهشت سال گذشته در خصوص تلاش نمایندگان برای استانی کردن انتخابات مجلس شورای اسلامی نوشتم و  در خبرگزاری کردپرس و روزنامه شرق منتشر شد، مطرح کردم که نمایندگان مجلس علاوه بر وظایف «قانون گذاری و نظارت»که قانون برای آنها تعیین کرده است، عملا بیشتر وظایف محلی و منطقه ایی که قانون  بر عهده شوراها گذاشته است را نیز متحمل می شوند  و نوشتم: «  نمایندگان مجلس قبل از تصویب طرح استانی شدن انتخابات مجلس، باید جایگاه واقعی را به شوراهای استان‎ها و شورای عالی استان‎ها، بر می گرداندند و شوراها به شأن و جایگاهی که قانون اساسی برای آنها تعیین کرده رسانده و وظایف شوراها را که نمایندگان بر عهده گرفته اند مطابق قانون اساسی به شورا واگذار کنند.»
و حال که در آستانه انتخابات پنجمین دوره شورای اسلامی شهر و روستا هستیم، سخنان تعدادی از نمایندگان سبب شده است که این سئوال در نزد افکار عمومی مطرح شود که چرا نمایندگان در انتخابات شوراها و امور مربوط به آنها دخالت می کنند و تلاش نمی کنند شوراها به جایگاه واقعی خود برگردند؟
•  نمایندگان مجلس می گویند مردم مشکلات شورا و شهرداری را به نمایندگان نسبت می‌دهند و معترف هستند که بیشتر مراجعات مردمی به آنها بعد از معضل بیکاری، اموری است که مربوط به شورا و شهرداری است .
برهمین اساس و از آنجا که وظیفه نمایندگان در اصل نظارتی و حوزه کلان و مملکتی است نه محلی و منطقه ایی و آنها نمی خواهند رابطه مستقیم خود را با شهروندان حوزه ی انتخابیه خود از دست دهند چرا که مشروعیت خود را مستقیم از رای این شهروندان کسب می کنند، پس به این نتیجه رسیده اند که شهروندان را باید با وساطت خویش و نه مستقیما حواله شهرداری و شورا کنند.
این امر سبب شده که در نزد تعدادی از نمایندگان مجلس این ذهنیت ایجاد شود که راهکار پاسخگویی به این بخش از مطالبات شهروند، وجود شورایی هماهنگ و هم نظر با نماینده است که تبعا شهردار منتخب شورای نیز هم نظر با نماینده می شود، در این صورت شورا و شهرداری می توانند توصیه های نمایندگان را بهتر اجرایی کنند.
•  علاوه بر این بیشتر شعارهای که نمایندگان در دوران کاندیداتوری شان سر می دهند در حوزه عمرانی شهری و در اختیارات شورا و شهرداری است بنابراین یک شورای موافق و همسو با نماینده عملا به تحقق شعارهای نماینده کمک می کند.
•  و از همه مهمتر شوراها که خود منتخب مردم هستند خود را به نمایندگان مجلس پاسخگو نمی دانند و این امری هست که نمایندگان آن را نمی پسندند پس انتظار دارند حداقل کسانی که موافق آنها هستند کرسی های شورای شهر را در دست بگیرند.
•  با توجه به اینکه هم شورا و هم نمایندگان مشروعیت خود را مستقیما از آرای شهروندان دریافت می کنند  و از طرفی دیگر نهادی مانند شهرداری می توانند نقش تاثیرگذاری در جریان انتخابات مختلف مانند انتخابات مجلس داشته باشد،  نمایندگان به اعضای شورا به مانند رقبای آتی خود در انتخابات نگاه می کنند بنابراین تمایل دارند کسانی وارد شورا شوند که از آنها شناخت دارند و وامدار آنها باشند.
نا گفته نماند دخالت در انتخابات شوراهای اسلامی شهر تنها راهکار نمایندگان مجلس برای داشتن یک شورای همراه و هم نظر نبوده است و بیش از این نمایندگان تلاشهایی را برای اصلاح و بازنگری در  قانون قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران در صحن مجلس داشته اند.
پیامدهای دخالت نمایندگان در انتخابات شوراها
۱-  دخالت نمایندگان در شوراها باعث می شودکه نماینده در قبال عملکرد شوراها پاسخگو باشد و عملکرد شوراها پای نماینده هم نوشته می شود.
۲-  با دخالت نمایندگان، انتخابات به میدان صف آرایی کاندیداهای مورد حمایت نماینده و مستقل از نماینده تقسیم می شود که این جناح بندی وارد شورا نیز می شود و تا پایان دوره باقی می ماند که این وضعیت بر عملکرد شورای شهر تاثیر منفی می گذارد.
۳-  وقتی نماینده برای تشکیل شورایی هم سو و به تبع آن شهرداری هم نظر تلاش می کند، منتقدان و مخالفان نماینده نیز وارد کارزار رقابت انتخابات شورا می شوند وعملا انتخابات به یک رقابت جناحی تبدیل می شود و فرصت شایسته گزینی از مردم گرفته می شود.
۴- درصورت عدم موفقیت کاندیداهای مورد حمایت نماینده در ورود به مجلس محلی شورای شهر، نماینده دیگر حاضر نخواهد بود با شورایی که اکثریت اعضای آن مورد حمایتش نبوده است همکاری کند و در نتیجه  تنش و اختلاف ایجاد می شود.
چه باید کرد؟
راهکار ساده است شوراها تجلی آرای مردم هستند و پارلمانی محلی هستند که مشروعیت خود را از شهروندان می گیرند بنابراین با حذف نگاه نخبه مابانه و قیم گونه به مردم و حذف نگاه از بالا به مردم؛ اجازه بدهید شهروندان خودشان تصمیم بگیرند و نماینده و مسئولان دولتی، ناظر، یاری گر و دستگیر شوراها باشند و نه مداخله گر، منتقد و نصیحت گر.
حسین معروف پور روزنامه نگار و کارشناس ارشد علوم سیاسی /خبرگزاری کردپرس