کمتر خانواده‌ای پیدا می‌شود که لوازم خانگی از جمله تلویزیون، یخچال، لباسشویی و اجاق گاز خریداری نکند. تعدادی از خانواده‌ها نیز در طول زندگی برخی ازاین وسایل را تعویض و به روز می‌کنند. در کل باید گفت درهرخانواده نیاز به لوازم خانگی یکی از اولویت‌ها است. همین موضوع سبب شده تا شرکت‌های مختلفی برای تولید لوازم خانگی در جهان احداث شوند و به رقابت بپردازند. بنابراین اگر کشوری مثل ایران بتواند بازار داخلی این محصولات را در دست بگیرد خیل عظیمی از بیکاران در کارخانه‌های تولید لوازم خانگی استخدام خواهند شد، اما به نظر می‌رسد که تولیدکنندگان داخلی نتوانسته اند به خوبی این بازار را در دست بگیرند، زیرا کشورهای دیگر در حال حاضر هم از طریق مبادی رسمی و هم از طریق گذرگاه‌های غیر رسمی بازار کشور را در دست گرفته اند. دیواندره هم در مسیری واقع شده است که علاوه بر این که اجناسی به صورت قانونی از گمرک وارد می‌شوند، اجناس قاچاق هم به آن ورود پیدا می‌کند. به همین دلیل فروشندگان دیواندره ای از بازار لوازم خانگی رضایت ندارند.یک مرد جوان که به همراه همسرش در یکی از مجتمع‌های تجاری دیواندره مشغول خرید لباسشویی است، می‌گوید: در حال حاضر در چند جا قیمت گرفته‌ایم و می‌خواهیم یک ماشین لباسشویی خرید کنیم. با توجه به وجود مارک‌ها و مدل‌های مختلف در بازار انتخاب برای ما کمی مشکل شده است.«کیوان جلیلی» ادامه می‌دهد: برای یافتن یک جنس با کیفیت در اینترنت و فروشگاه‌های آنلاین جست وجو کردم که به نتیجه دلخواه نرسیدم. با چند نمایندگی هم تماس گرفتم که هر نمایندگی جنس خودش را با کیفیت‌ترین جنس موجود در بازار می‌دانست. با برخی از فروشندگان بانه ای هم تماس گرفتیم که آنها قیمت‌های مناسب با برندهای متفاوت معرفی کردند.وی می‌افزاید: لباسشویی مدنظر من برای خرید در بانه با اختلاف قیمت ۱۰۰ هزار تومانی نسبت به دیواندره یافت می‌شود. به دلیل هزینه رفت و برگشت اختلاف قیمت قابل توجیه است و از طرف دیگر هم اگر دستگاه دارای مشکلی باشد رفتن به بانه به این دلیل که نزدیک دیواندره است سخت نیست.
این جوان تصریح می‌کند: فروشنده با گرفتن ۵۰ هزار تومان اضافی جنس را به مدت یک سال گارانتی کرده است و اگر مشکلی پیش بیاید از طریق گارانتی مشکل آن را حل خواهیم کرد.

خرید به صورت نسیه
یکی از فروشندگان تلویزیون و لباسشویی در دیواندره می‌گوید: از عمده اختلاف نظرهایی که با مشتریان در این شهر داریم، مقایسه قیمت مدل‌های مختلف لوازم خانگی با بانه است. این در حالی است که دیگر به کشور سازنده و یا اصل و تقلبی بودن آن توجهی ندارند.
«محمد خلیلی» ادامه می‌دهد: یکی دیگر از مشکلات در بازار لوازم خانگی خرید به صورت نسیه است. مردم این شهر اگر بخواهند یک دستگاه لوازم خانگی را نقد خریداری کنند به شهرهای اطراف می‌روند، اما زمانی که بخواهند نسیه چیزی بخرند شهرهای دیگر به آنها نسیه نمی‌دهند و به ما مراجعه می‌کنند که انتظار هم دارند با همان قیمت نقدی خریداری کنند.
وی می‌افزاید: تعدادی از مشتریان خواهان جنس اصل و دارای کیفیت و گارانتی هستند. برای این افراد از نمایندگی‌های معتبر در کشور وسیله را تهیه می‌کنیم، اما تعدادی هم تمایل به خرید اجناس چینی و ارزان قیمت دارند که باید از مرزها تهیه کنیم.

بازار کالاهای قاچاق
خلیلی تصریح می‌کند: در شهرهای مرزی در هر مغازه بیش از ۲۰۰ وسیله وارد شده از مرزهای غیر‌قانونی وجود دارد که به راحتی به فروش می‌رسانند. اما در دیواندره نمی‌توانیم از این دستگاه‌ها و اجناس در مغازه استفاده کنیم، زیرا با ما برخورد و به عنوان جنس قاچاق ضبط می‌کنند.
این فروشنده در مورد نحوه گارانتی محصولات هم اظهار می‌کند: یک شرکت در تهران که کار گارانتی محصولات لوازم خانگی را انجام می‌دهد تعدادی کارت گارانتی خالی پیش ما گذاشته و اگر بخواهیم دستگاهی را گارانتی کنیم یکی از برگه‌ها را طبق مشخصات دستگاه پر می‌کنیم و با مهر فروشگاه به مشتری می‌دهیم. در قبال کارت گارانتی یک ساله ۵۰ هزار تومان برای آن شرکت دریافت می‌کنیم و اگر جنس فروخته شده دارای مشکل باشد به آن شرکت ارجاع خواهیم داد.

لوازم خانگی بانه ارزان تر است
شهروند دیگری می‌گوید: اگر به چند دستگاه لوازم خانگی نیاز داشته باشیم به بانه برای خرید می‌رویم. به عنوان مثال اگر هر دستگاه ۱۰۰ هزار تومان اختلاف قیمت با لوازم خانگی دیواندره داشته باشد، برای خرید ۳ دستگاه ۳۰۰ هزار تومان کمتر پرداخت می‌کنیم. از طرفی جنس‌های خارجی در بانه و دیواندره هیچ تفاوتی با هم ندارد، چون مغازه داران این شهر هم از بانه خرید می‌کنند.
«فاضل قدیمی» ادامه می‌دهد: بیشتر جنس‌های برقی خوب از آب در‌می‌آید. هرچند دربانه هم اجناس خوب و هم اجناس بی کیفیت وجود دارد، اما اگر مشکلی برای دستگاه خریداری شده پیش بیاید فروشنده در قبال آن هیچ مسئولیتی نخواهد داشت.
وی می‌افزاید: یکی دیگر از مزیت‌های خرید در شهرهای بزرگ و بازارهای تجاری تنوع برندها با قیمت‌های متفاوت است که فرد به راحتی می‌تواند آن‌چیزی را که لازم دارد خریداری کند.

تسهیلات برای کمک به فروشندگان
یکی دیگر از مغازه‌داران دیواندره که درعرصه لوازم خانگی فعالیت می‌کند، می‌گوید: اجاره بالای مغازه در دیواندره با درآمد کسب شده در ماه همخوانی ندارد. یک مغازه دار بیشتروقت‌ها سودی که نصیب خودش می‌شود کمتر از اجاره بهایی است که به صاحب مغازه پرداخت می‌کند. «طاهر محمدی» ادامه می‌دهد: با این‌که در سال‌های اخیر مجتمع‌های تجاری‌ در شهر ساخته و تعداد زیادی مغازه نیزاضافه شد، نه تنها تغییری در اجاره مغازه‌ها ایجاد نشد، بلکه در برخی مواقع هم اجاره مغازه‌ها بالاتر هم رفته است.به همین دلیل در سال‌های اخیر تعدادی به دلیل هزینه‌های سرسام آور شغل خود را ترک کرده اند.
وی می‌افزاید: افزایش قیمت سراسری لوازم خانگی سبب شده فروش پایین بیاید. اگر دولت برای حمایت از این صنف تسهیلاتی برای خرید لوازم خانگی پرداخت نکند این شغل به‌ویژه در شهرهای کوچک از بین می‌رود و آمار بیکاران افزایش می‌یابد.

فروش جنس چینی
رئیس اتحادیه لوازم خانگی دیواندره می‌گوید: نزدیکی دیواندره به شهر تجاری و مرزی بانه سبب شده مردم بیشتر در بانه خرید کنند؛ غافل از این‌که جنس چینی با برندهای معتبر را خریداری می‌کنند، اما در همین دیواندره مغازه‌هایی هستند که اجناس خود را از نمایندگی‌های معتبر کشور تهیه می‌کنند و بعضا هم خودشان نماینده شرکت‌های تولیدکننده هستند.
«عارف امامی» ادامه می‌دهد: از مغازه‌های دیواندره زمانی که بازدید می‌شود اجناس قاچاق کمتریافت می‌شود. در شهرهای دیگر اجناس قاچاق به وفور پیدا می‌شود، اما در دیواندره اجناس خارجی قاچاق زمانی که مشتری درخواست کند به فروش می‌رسد که تعداد این گونه لوازم در برخی مغازه‌ها حتی کمتر از ۵ عدد است. با این حال دربازدیدها سختگیری می‌شود.
وی می‌افزاید: شغل عرضه لوازم خانگی سرمایه و گردش مالی بالایی می‌خواهد، اما تسهیلات کم بهره به افرادی که در این عرصه کار می‌کنند اعطا نمی‌شود و  برای همین بیشتر مغازه‌داران در موقع خرید با مشکل روبه رو هستند.

چگونه خرید کنیم
این مسئول اظهار می‌کند: مردم در خرید وسایل لوازم برقی باید توجه داشته باشند که برچسب‌هایی که روی دستگاه‌های خریداری شده هست تقلبی نباشد. گاهی یک دستگاه با قیمت ارزان‌تر، اما با برچسب انرژی تقلبی خریداری خریداری می‌شود.
وی می‌افزاید: مردم در هنگام خرید تمام وسایل در مرحله اول به برند توجه کنند که معتبر باشد. بعد به برچسب‌ها و بارکدها توجه کنند که مشکوک نباشد تا دستگاهی که خریداری می‌کنند بر اساس مشخصات با قیمت آن همخوانی داشته باشد.

  مشکل فروشندگان سیار فرش
رئیس اتحادیه لوازم خانگی دیواندره بیان می‌کند: اتحادیه عرضه لوازم خانگی با صنف‌های فرش، سمساری، تابلو‌فرش و تعمیرکار در دیواندره ادغام شده است که ۱۹۰ پروانه کسب در این صنف‌ها صادر شده و صاحبان پروانه مشغول فعالیت هستند. «عارف امامی» می‌افزاید: در صنف فرش هم بیشترین مشکل وجود وانت‌های سیاربرای فروش فرش از استان‌های دیگر است که هیچ برخوردی با آنها نشده است.
وی ادامه می‌دهد: این وانت‌ها با حضور در محلات و روستاها فرش‌های بی‌کیفیت را با قیمت بالا به مردم می‌فروشند و فرش کهنه آنها را که به مراتب بهتر از فرش‌های نو آنها است با مبلغ خیلی ناچیز می‌برند.

گزارش / هیوا محمدپور خبرنگار روزنامه همشهری