یکی از دلایل ماندگاری خانوارها در شهر یا روستای محل سکونت  اشتغال و به دنبال آن وضعیت اقتصادی آنهاست.
 اگر این شرایط به نحو مطلوب در شهرستان یا استانی فراهم نباشد مردم بنا بر شرایطی که برای خود تعیین می‌کنند و معیارهایی که در نظر می‌گیرند به مکانی دیگر مهاجرت می‌کنند.
در دهه‌های اخیر بی توجهی‌ برخی مسئولان به دیواندره درزمینه ایجاد اشتغال و شرایط مناسب اقتصادی سبب شده مردم این شهرستان به نقاط دیگری کوچ کنند و برای امرار معاش خود به مرکز استان یا پایتخت بار سفر ببندند.
با نگاهی اجمالی به آمارهای سرشماری مرکز آمار ایران به خوبی درمی‌یابیم بنا بر هر دلیلی که عمده آن اقتصادی است، مردم بار سفر را به سوی مرکز استان می‌بندند و هر روز شاهد مهاجرت از روستاهای استان به طرف شهرها هستیم.

اقتصاد مقاومتی را دریابیم
یک کارشناس ارشد مدیریت اجرایی می‌گوید: فروش نبض توسعه اشتغال و تولید است. مطمناً تنها عامل گسترش تولید اهمیت فروش است. اگر قصد اصلاح ساختارکسب وکار را در دیواندره داریم باید از بازار شروع کنیم نه ازکارخانه‌ها. بر هیچ‌کس پوشیده نیست که کردستان سرزمین مردان و جوانانی است که بیشترین دلبستگی را به فروش دارند. آن‌ها تبحر خاصی برای فروشنده شدن دارند.
«یوسف نادری» ادامه می‌دهد: باتوجه به خلا‌های تولید و به روز نبودن محصولات گرایش بازار به محصولات خارجی بیشتراست. بخشی از این محصولات از دروازه تجارت بین‌الملل کردستان وارد می‌شود.
 این کارشناس عنوان می‌کند:این فرصت مرزی بودن کردستان گاهی تهدیدی برای تولیدات داخلی است که می‌طلبد با برنامه‌ریزی صحیح وعمل‌گرایانه تهدید را به فرصت اشتغال تبدیل کرد و بامدیریت مناسب کردستان را به سنگر اقتصاد مقاومتی تبدیل کرد.
وی می‌افزاید: باتوجه به این‌که هر کارخانه‌ای با فروش بیشتر هم ایجاد اشتغال و هم سود و بهره‌وری آن بالاتر خواهد رفت و از طرفی کردستانی‌ها در امر فروش و پوشش نیازها تبحر دارند ما باید نیروی آن‌ها را در فروش محصولات داخلی و تولیدات ایرانی به کار بگیریم و این موضوع برای دیواندره نیز صادق است.
نادری بیان می‌کند: ایجاد کارخانه‌هایی بر پایه محصولات خام در دیواندره تاثیر گذار است، زیرا کارآفرینان متضرر نخواهند شد. وقتی ما علاقه داریم و پیگیر هستیم که توسط مردم قاچاق صورت نگیرد باید جایگزینی برای امرار معاششان به‌کارگیریم. باید با ایجاد کارخانه‌هایی در دیواندره به جنگ مبارزه با قاچاق برویم که مطمنا اثرگذارتر است.

ضرورت ایجاد کارخانه در دیواندره
این کارشناس ادامه می‌دهد: هیچ شکی نیست که بیشترکارخانه‌ها درکلان‌شهرها متمرکز شده و این موضع دلیل مهاجرت دیواندره ای‌ها به این شهرها بوده است. دولت به راحتی می‌تواند کارآفرینان را به کردستان و به تبع آن دیواندره گسیل دهد. اگر معافیت مالیاتی و زمین و زیرساخت مناسب دراختیار تولید‌کنندگان قرار گیرد آنها نیز از سرمایه‌گذاری در دیواندره استقبال خواهند کرد.
وی می‌افزاید: روند سخت اداری برای دریافت مجوز سبب شده است که سرمایه‌گذاران و کارآفرینان فراری و دلسرد شوند و این به نفع استان و دیواندره نیست.
نادری می‌گوید: اگر عزم اشتغال و تولید درکردستان موجود است و عملا افرادی خواهان اجرای این مهم هستند باید همه امکانات بسیج شود و در راس آن رسانه‌های داخلی استان باید دراین مسیر گام بردارند.
وی ادامه می‌دهد: دولت با تمرکز و پایش چند محصول خام و تبدیل آن به راحتی الگوی قاچاق را مهار خواهد کرد. امیدواریم روزی برسد تنها راه مبارزه با قاچاق ایست و بازرسی نباشد و برگرفته از فرمایش‌های رهبر معظم با اقتصاد مقاومتی به جنگ مشکلات اقتصادی برویم.

مردم امنیت شغلی ندارند
یک کارشناس اجتماعی هم می‌گوید: اگر زندگی با رفاه همراه نباشد و خانواده‌ها در مکانی که زندگی می‌کنند احساس آرامش و راحتی نکنند به یقین در آخرین مرحله بعد از تمام تلاش‌ها به امید رسیدن به زندگی بهتر اقدام به مهاجرت می‌کنند.
«دریا ویسی» ادامه می‌دهد: شاخص‌هایی که خانواده‌ها با آن احساس آرامش و راحتی می‌کنند امنیت شغلی و اقتصادی است. به دلیل نبود شغل ثابت برای دیواندره ای‌ها البته به جز آنهایی که کارمند هستند، اغلب مردم از امنیت شغلی برخوردار نیستند.

ظرفیت کشاورزی دیواندره بالفعل شود
وی می‌افزاید: مهاجرت‌ دیواندره ای‌ها به ویژه روستایی‌ها که زمانی شادترین مردم بودند دلیلی بر تایید این نکته است که کشاورزی به این شیوه جوابگوی نیازهای زندگی آنان نیست. بیکاری معضلاتی از جمله افسردگی، طلاق و غربت را در پی خواهد داشت که بر این اساس خانواده‌هایی هم که مهاجرت می‌کنند در شهرهای جدید به سختی خود را هماهنگ می‌کنند و قطعا زندگی شادی نخواهند داشت.
ویسی می‌گوید: ظرفیتی در کشاورزی شهرستان دیواندره هست که با احیای آن می‌توان شغل چند نسل دیگر را هم تامین کرد. کارشناسان حوزه کشاورزی بهتر می‌دانند که کشاورزی دیم آن‌هم در حد هر خانوار کمتر از ۱۰ هکتار جوابگوی هزینه کاشت و برداشت هم نیست، چه برسد به آن‌که باعث رفاه یک خانواده شود. وی ادامه می دهد: در‌سال‌های اخیر شاهد مهاجرت بی رویه روستاییان به طرف شهر دیواندره بوده ایم. آن هم به دلیل این‌که در دیواندره شغل نیست تا افراد برای خود فراهم کنند و بنابراین برخی آن‌قدر نیز مجبور به مهاجرت به سوی پایتخت و کلان شهرها شدند.

برنامه ریزی برای مهاجرت معکوس
دیواندره یکی از غنی‌ترین و با ظرفیت‌ترین شهرستان‌های استان در حوزه معادن، گردشگری، کشاورزی و مرتع است که به صورت جامع برای هیچ یک از این حوزه‌ها قدم محکم و جهادی‌ای برداشته نشده است. با فعال‌سازی و احیای موارد ذکر شده مهاجرت معکوس در شهرستان دیواندره صورت خواهد گرفت و نه تنها مردم بومی این منطقه باز خواهند گشت، بلکه مردم دیگر شهرستان‌ها و استان‌ها هم به این شهرستان مهاجرت خواهند کرد.
اگر شعار امسال در کردستان و به‌ویژه دیواندره عملیاتی شود و تولید و اشتغال صورت گیرد شاهد شکوفایی استان و این شهرستان خواهیم بود.

  احیای کشاورزی در دیواندره برای جلوگیری از مهاجرت
یک کارشناس می‌گوید: به دلیل نبود کارخانه و کارگاه‌های تولیدی متناسب با جمعیت جویای کار در شهرستان دیواندره مردم به شغل‌های فصلی یا کشاورزی در سطح کمی و کیفی پایین روی آورده‌اند.
«دریا ویسی» می‌افزاید: دولت باید تلاش خود را روی روستاهای شهرستان دیواندره متمرکز کند. همان چرخه تولید قدیمی در روستاها یعنی تولید گندم، شیر و گوشت را احیا کند و با تبدیل زمین‌های کشاورزی دیم به آبی و مجوز برای احداث باغ‌ها مردم را به زندگی در روستاها تشویق کند.

گزارش از / هیوا محمدپور / خبرنگار روزنامه همشهری