از دیدگاه سایر بخش های اقتصادی مهمترین کارکرد بازار سرمایه در نقش اساسی است که برای تامین مالی ایفا می کند قدرتمندی بازار سرمایه نکات مهم در ایفای نقش کلیدی خود در اقتصاد کشور خواهد بود.  بر اساس اطلاعات تاریخی شاخص های ارزش جاری شاخص بازده نقدی قیمت بازار اوراق بهادار تهران،  می توان بازار سرمایه ایران را نوپا و دارای استعداد فراوان برای توسعه و شکوفایی دانست.  در همین راستا ویژگی های بارز زیر که اکنون در بازار سرمایه ایران مشهود است  می توان اشاره نمود:

*رواج ابزارهای مالی مبتنی بر شریعت اسلام با نظر کمیته فقهی سازمان بورس و بازار قابل معامله اند بر جذابیت های اسلامی بازار سرمایه ایران افزوده است

*استمرار در فرهنگ سازی و گسترش شناخت از بازارهای نوین مالی توسط احاد جامعه ایرانی پیشتاز قابل گسترش جغرافیایی  بورس تهران برگزاری کلاس های آموزشی بسیار و حتی برگزاری آزمون های اعطای گواهینامه حرفه ای در سازمان بورس و اوراق بهادار آغاز شده است امکان توسعه بازار را  ساده تر می نماید

*بسیاری از نهادهای مرتبط با بازار سرمایه طی دو سال گذشته در بازار سرمایه ایران اخذ مجوز از سازمان بورس اوراق بهادار نموده زیرساخت‌های نهادی بازار همچنان در حال گسترش هستند.

*سازمان بورس و اوراق بهادار با راه ‌اندازی سیستم‌های اطلاع‌رسانی مدرن و تدوین استانداردهای حسابرسی برای شرکت های حاضر در بورس تهران همچنین تدوین استانداردهای اخلاقی بازار سرمایه در به شفاف سازی و تقارن بخشیدن به بازار آمده است همچنین گسترش راهبردی شرکت ها نیز پیگیری های سریع دعای حقوقی فعالان بازار سرمایه از دیگر اقدامات سازمان بورس و اوراق بهادار ایران در راستای حمایت از حقوق سرمایه گذاری بوده است

بر اساس نتایج تحقیقات و مطالعات محققان بازار سرمایه با استفاده از سرمایه آگاهانه با چرخش درآوردن آن منجر به بهبود فضای کسب و کار،  اشتغال زایی،  نوآوری و رشد اقتصادی خواهد شد در نتیجه هرچه این بازار توسعه یابد یکی از پیامدهای بهبود اشتغال در کشور خواهد بود.

بر اساس آمارهای منتشر شده از تولید(فروش)۹ ماه نخست سال ۱۳۹۵ شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق

بازار سرمایه می‌تواند با طراحی و پیاده‌سازی ابزارها و نهادهای مالی متنوع به جذب سرمایه‌گذاری خارجی برای امر صادرات کمک شایانی کند. انتشار انواع اوراق بهادار ارزی و همچنین احداث صندوق‌های پروژه بین‌المللی می‌تواند راهکارهایی جهت جذب منابع خارجی و هدایت آن‌ها به سمت شرکت‌ها و پروژه‌های صادرات محور تلقی شود که با اهتمام سازمان بورس و اوراق بهادار میسر خواهد شد. شایان ذکر است تشویق و ترغیب سرمایه‌گذاران خارجی مستلزم مدیریت ریسک نرخ ارز و سایر ریسک‌‌های فعالیت‌های اقتصادی است که باید راهکارهای مناسب پیشنهاد و عملیاتی شود.

بهادار این شرکت ها طی دوره جاری معادل ۲۱۳/۲۶۵هزار میلیارد تومان فروش داشتند که با توجه به اینکه تولید ناخالص داخلی کشور طی این دوره ۱۰۰۸/۳۷ هزار میلیارد تومان بود این شرکتها۲۱/۱ درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص می دهند همچنین سهم ارزش افزوده مجموعه شرکتهای بورسی در حدود۲۲/۹ درصد از کل تولید ناخالص داخلی بدون احتساب نفت را شامل می شوند تولید ناخالص داخلی بدون احتساب نفت اداره ۹ ماهه نخست سال ۹۵ در حدود۹۳۰/۳۵۳ هزار میلیارد تومان است.

نقشی که بازار سرمایه می تواند در تولیدات داخلی داشته باشد بیشتر در همان محل تامین مالی از طریق کمک به انتشار ابزار بدهی برای شرکت های تولید کننده داخلی در بازار اوراق بهادار است .
عامل بعدی که در مجموعه بازار سرمایه می تواند به شرکت ها و تولید داخلی کمک کند، مجموعه بورس کالا است؛ بورس کالا در این چند سال اخیر بسیار فعال بوده و دنبال آن است که تا جای ممکن تنوع سبد کالایی را که در بورس کالا معامله می شود، بالا ببرد؛ در حقیقت سعی کرده ضمن پوشش دادن بخش های بیشتری از تولیدات کارخانه ها آنها را قابل معامله کند و این امکان را ایجاد کند که در یک بازار شفاف قیمت بخورند .

همچنین بورس کالا با ایجاد قواعد شفاف و از طریق تسهیل مقررات و گسترش مشوق‌های لازم، ابزاری برای حمایت همه‌جانبه هدفمند از صادرات کالاها و خدمات محسوب می شود؛ بنابراین می‌توان از ظرفیت بورس کالا به‌منظور عرضه و فروش محصولات صادراتی نیز استفاده کرد. همچنین توسعه رینگ صادراتی و نظام تحویل (انبارداری در مبادی گمرکی کشور و حتی بین‌المللی شدن بورس کالا در مراکز مشهور تحویل تجاری) از رموز موفقیت بورس کالا در امر صادرات خواهد بود. تابلوی محصولات پتروشیمی در بورس کالای ایران در کنار بورس انرژی می‌تواند با ایجاد تنوع در روش‌های فروش و مشارکت دادن بخش خصوصی در فروش، به افزایش صادرات برق، افزایش صادرات پتروشیمی و افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی کمک کند؛ بنابراین لازم است دولت و مجلس سازوکارهای تشویقی لازم مانند معافیت‌های مالیاتی فروشندگان و خریداران کالا در بورس، اعطای تسهیلات آسان و ارزان‌قیمت بانکی به خریداران کالا از بورس و الزام نهادهای وابسته به دولت جهت خرید یا فروش کالاهای بورسی در بورس‌‌های کالایی را در جهت توسعه هر چه بیشتر بورس‌های کالایی به وجود آورند.

یادداشت / هیوا محمدپور