یکی از نیازهای اساسی انسان امید به آینده است این روزها هجمه رسانه های معاند نه تنها امیدی در جامعه ایجاد نمی کند بلکه ترس از آینده را در جامعه گسترش داده اند.

به گزارش بارانی خبر،  منشا هر پویایی پیشرفتی در زندگی انسان امید به آینده است. امید در هر شرایطی بازگشت دوباره به زندگی خواهد بود ایجاد این امید می تواند از نصیحتی پدرانه ، لبخندی دوستانه، جمله ای عاشقانه و یا خبری مهم نشات بگیرد. شخص ، جامعه و دولت ها در امید آفرینی به گونه های مختلفی نقش دارند.

امید به زندگی یکی از شاخص های مهم سرمایه اجتماعی است و رسانه ها نقشی بسیار اساسی در امیدبخشی به آحاد مردم یک جامعه و گسترش امیدواری اجتماعی دارند. در رسانه ها یکی از ارزش ها و هنجارهای جامعه که باید مورد توجه قرار گیرد، گسترش اعتماد و امید در فرهنگ جامعه است که موجب تحرک و ادامه حیات آن جامعه خواهد بود.

در مجموع میتوان گفت که ایجاد امید در جامعه به فرهنگسازی نیاز دارد و یکی از عوامل فرهنگساز در جامعه، رسانه است. گویا رسانه های داخلی برای مقابله با هجمه ضد فرهنگی رسانه های خارجی دست تنها هستند و به تقویتی اساسی نیازمندند.

تقویت رسانه های محلی راهی برای امیدآفرینی

مدیر مسئول یکی از رسانه های محلی می گوید: باز نشر و تقویت فرهنگ محلی و انتقال آن به نسل جدید یکی از رویکرهای رسانه های محلی است اما در این زمینه باید تولید محتوا با کیفیتی انجام شود تا برای مخاطب جذاب و جدید باشد و برای این کار نیز نیاز به نیروهای متخصص است که جذب آنها هزینه های بالای را می طلبد.

فرهاد معیری ادامه می دهد: بیشتر رسانه های محلی در استان های کم برخوردار با یک یا دو نفر اداره می شود بعضا هم توسط تیم های خانوادگی غیر متخصص این کار انجام می شود که با این کار نه تنها فرهنگسازی در هر زمینه ای انجام نمی گیرد بلکه مخاطبان را نیز از خودمان دور می کنیم.

جامعه ای که به آینده امیدوار باشد تولید نشاط و شادی در آن وجود دارد و در جامعه ای که نا امیدی موج بزند غم و اندوه همه جا را فرا می گیرد و دیگر توانی برای رسانه ها هم باقی نخواهد ماند تا با این ناامیدی مقابله کرد.

واقعیت را بیان کنیم در حال حاضر رسانه های محلی توانایی مقابله با رسانه های مختلف که از طریق اینترنت و ماهواره در تمام خانه ها وجود دارند مقابله کرد. رسانه های محلی و ملی باید چیز جدیدی برای ارائه داشته باشند و این مهم اتفاق نخواهد افتاد مگر با تولید محتوا قوی و مخاطب پسند که تمام این موارد حمایت های دولتی را می طلبد.

درست است می گویند رسانه ها باید از جهات متفاوت استقلال داشته باشند اما باید زمان را در نظر گرفت که در حال حاضر هجمه های فرهنگی و ایجاد ترس از آینده در کشور رخنه کرده است و دولت از این موضوع بیشتر از هر وقت دیگری ضربه می بیند که در آینده آثار آن با چندین برابر هزینه جبران نخواهد شد پس دولت محکوم به حمایت از رسانه های دارای ایده و با کیفیت است.

رابطه مستقیم رسانه و امید اجتماعی

یک جامعه شناس می گوید: علاوه بر رابطه مستقیم رسانه جمعی با اعتماد و امید اجتماعی، میتوان یک رابطه غیرمستقیم نیز بین اعتماد و امید و رسانه قائل شد؛ به این معنی که رسانه های جمعی میتوانند از طریق تأثیر گذاشتن بر سایر عواملی که با اعتماد و امید مرتبط هستند به طور غیرمستقیم نیز بر میزان اعتماد و امید افراد، تأثیر بگذارند. مثلا احساس امنیت اجتماعی، عامگرایی، تعهد اجتماعی و ؛ ارزیابی مثبت از محیط، از جمله عوامل مرتبط با اعتماد و امید اجتماعی هستند.

محمد باوندپور ادامه می دهد: امید و امیدواری اجتماعی را میتوان به عنوان یکی از مؤلفه های جدی سرمایه اجتماعی مورد توجه قرار داد که همبستگی قابل توجهی با مؤلفه های دیگری چون اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی دارد. از دیگر سو، رسانه های ارتباطات جمعی بر تقویت امید و امیدواری به عنوان یکی از مؤلفه های مؤثر در سرمایه اجتماعی نقش بسزایی دارند و تقویت سرمایه اجتماعی و به طورخاص امید و امیدواری از طریق رسانه ها با تکیه و تأکید بر نظریه مسئولیت اجتماعی رسانه ها، قابل تبیین است.

بخشی از این سرمایه اجتماعی در سطح خرد اجتماعی یعنی در درون گروه های اجتماعی کوچک و بزرگ وجود دارد و آنها را حول اهداف گروهی گرد هم آورده است. برای به کارگیری این سرمایه های اجتماعی درون گروهی در جهت اهداف ملی باید به سمت ایجاد هم دلی و اعتماد اجتماعی حرکت کرد. کارکرد مشارکتی رسانه ها در این راستا بسیار حائز اهمیت است.

نکته دیگر اینکه کلیه سازمان ها و جوامع انسانی در یک افق بلندمدت نیازمند جلب اعتماد و رضایت، تقویت ارتباطات انسانی، مشارکت مردمی، پاسخگویی به افکار عمومی، تقویت احساس تعلق و هویت، همبستگی و انسجام اجتماعی و احترام به توانمندیهای انسانی و نهایتاً، ایجاد امید در جامعه هستند که تحقق این امر جز از طریق توجه و تأکید به مسئولیت اجتماعی رسانه ها امکانپذیر نیست.

رسانه های محتوای با کیفیت تر تولید کنند

یک سرپرست خانواده می گوید: ما در خانه چهار نفر هستیم همسرم و یک دختر و یک پسر که همگی اخبار روز را از طریق شبکه های اجتماعی دنبال می کنیم و یکی دو سریالی هم که دنبال می کنیم یکی از شبکه های داخلی و یکی هم از شبکه های ماهواره ای پخش می شود.

وی ادامه می دهد: همیشه سر اینکه کدامیک بهتر با مخاطب ارتباط برقرارمی کند بحث وجود دارد اما این واقعیت را باید قبول کنیم که هزینه های فراوانی برای ساخت گزارش های خبری و یا فیلم های مختلف در خارج از کشور انجام می شود. همین موضوع جذابیت آنچه که تحویل مخاطب می شود بیشتر است.

تحلیل های که در رسانه های داخلی منتشر می شود باید در زندگی مخاطب تاثیرگذار باشد برخی از تحلیل ها گنگ و ربطی به زمان و مکان موجود ندارد و بعضا بسیاری از رسانه ها از روی همدیگر کپی برداری می کنند.

قبل از اینکه شبکه های مجازی همه گیر شود مخاطب ثابت رسانه های چاپی بودم اما روز به روز با فراگیری شبکه های مجازی مخاطب رسانه های چاپی کمتر شد و همین موضوع باعث شد کیفیت محتوا و آنچیزی که این رسانه ها تحویل مردم می دهند پایین بیاید و امروزه این ضعف به شدت نمایانگر شده است چون آنچیزی که پوشش می دهند روز قبل از طریق رسانه های مجازی پخش شده است.

خبر خوبی که از رسانه ها پخش می شود یا امیدواری که در تحلیل ها می آید همگی زمینه ساز ایجاد امید در خانواده ها است رسانه ها کار دشواری دارند و باید دنبال سوژه های باشند که در زندگی مردم تاثیرگذار است.

کارکرد رسانه های داخلی تغییر کرده است

کارشناس ارشد مدیریت رسانه می گوید: رسانه ها در جغرافیای مختلف کارکردهای متفاوت دارند در بسیاری از کشورهای پیشرفته، رسانه ها نقش امید آفرینی و اطلاع رسانی را ایفا می کنند اما کارکرد رسانه ها در کشوری مانند ایران متفاوت است .

شاپور علی محمدی ادامه می دهد: در شرایط کنونی کشور ایران دشمنانی همچون آمریکا را دارد که بنگاه های رسانه ای بزرگی را در اختیار دارد و علاوه بر آن به همراه کشورهای متحد خود رسانه های اپوزسیون را نیز بر علیه ایران تقویت و حمایت مالی می کنند که این باعث می شود رسانه های داخلی کارکرد خود را بدرستی انجام ندهند و بخش عمده فعالیت خود را برای مقابله با هجوم های فرهنگی و حملات رسانه ای بگذارد.

آنچه رسانه ها ارائه می کنند باید جذاب و مخاطب پسند باشند دیگر مردم آنقدر وقت بیهوده ندارند که فقط برای سرگرمی، مطالب و برنامه آبکی پای یک رسانه بنشینند امروز نیاز است در تولیداتی که انجام می شود کمی انعطاف را در دستور کار قرار دهیم.

رسانه های خارجی به خوبی مخاطب را شناسایی کرده اند آنها برای تمام سنین برنامه دارند و عوام را بهتر از رسانه های داخلی می شناسند هم در حوزه خبری و هم در حوزه سرگرمی آنچه درست می کند طرفداران زیادی جذب می کند. پس اولا باید رسانه های داخلی از تفکرات سیاسی فاصله گرفته و مورد سلیقه عام تولیدات رسانه ای انجام داد.

رسانه بهترین و سریعترین راهکار امید آفرینی در جامعه است با تقویت آن می تواند محتوای کیفی تر و مخاطب پسند تر تولید کرد و از طریق این محتوا امید به آینده را فرهنگ سازی و گسترش داد.

گزارش/ هیوا محمدپور