در شرایطی که تحولات اجتماعی و اقتصادی، ساختار خانواده ایرانی را با چالش‌های تازه‌ای مواجه کرده است نقش زنان بیش از گذشته در کانون توجه قرار گرفته، نقشی که کارشناسان آن را «قلب تپنده آرامش و انسجام خانواده» می‌دانند.

به گزارش بارانی نیوز از سنندج، در سال‌هایی که تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی سرعتی بی‌سابقه یافته، خانواده ایرانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند ستون‌هایی استوار برای حفظ پیوندها، مهار تنش‌ها و تداوم آرامش درونی‌اش است.

در میانه این تغییرات نقش زنان به‌عنوان محور عاطفی، مدیریتی و تربیتی خانواده نه تنها کمرنگ نشده بلکه اهمیت آن بیش از پیش آشکار شده است، نقشی که بسیاری از کارشناسان آن را «قلب تپنده پایداری خانواده» می‌دانند.

کردستان نیز در سال‌های اخیر شاهد رشد و ظهور زنان توانمند، تحصیل‌کرده و اثرگذاری بوده که هر یک با تجربه، دانش و بینش خود روایت تازه‌ای از مسئولیت‌پذیری زن ایرانی در خانواده ارائه می‌کنند.

از زنان فعال اجتماعی و فرهنگی گرفته تا بانوان کارآفرین و مدیران محلی، همه بر یک نکته تأکید دارند: تحکیم بنیان خانواده از مسیری می‌گذرد که زن در آن محور آرامش، تعادل و توسعه قرار گیرد.

به همین منظور در این گزارش و با هدف واکاوی عمق نقش زنان در پایداری خانواده، به سراغ جمعی از بانوان موفق و صاحب‌نظر کردستان رفتیم، زنانی که از دل تجربه‌های واقعی زندگی از دشواری‌ها، تاب‌آوری‌ها و ظرفیت‌های پنهان زن ایرانی سخن گفتند.

زن؛ ریشه استوار خانواده ایرانی

در میان روایت‌های مختلفی که درباره نقش زن در استحکام خانواده ایرانی نقل می‌شود، سخنان شیوا ابراهیمی مدرس و روانشناس برجسته کردستانی توصیف تازه‌ای از این جایگاه حیاتی ارائه می‌دهد، توصیفی که زن را نه‌فقط «مهر خانه»، بلکه نیرویی زیربنایی برای امنیت، سلامت روان و توسعه روابط انسانی می‌بیند.

وی در گفت‌وگو با خبرنگاربارانی خبر با اشاره به نقش بنیادین زن در آرام‌سازی فضای زندگی می‌گوید: زن نور خانه است، مایه آرامش، امنیت و نیرویی که پایه‌های خانواده را محکم نگه می‌دارد.

این روانشناس با مهارت‌های خود در ارتباط و حل تعارض، پل‌های اعتماد و تفاهم را می‌سازد و انرژی مثبت را به دیگر اعضا منتقل می‌کند.

ابراهیمی زن را همانند مربی الهام‌بخش خانواده توصیف می‌کند، فردی که با خودآگاهی و تاب‌آوری بالا به رشد همسر و فرزندان جهت می‌دهد.

از نگاه وی، نقش زن در تحکیم بنیان خانواده نقشی «چندبعدی» است، نقشی که ترکیبی از مدیریت عواطف، صبر، گذشت، ارتباط مؤثر و الگو بودن در رفتارهای اخلاقی و اجتماعی را شامل می‌شود.

این روانشناس و مدرس سنندجی ادامه می‌دهد: زن را می‌توان ریشه یک درخت دانست، هرچه این ریشه مستحکم‌تر باشد شاخ‌وبرگ‌ها نیز قوی‌تر و سرحال‌تر خواهند بود، زن ارزشمندترین سرمایه خانواده است، همدل، مربی و الهام‌بخشی که حال روحی و جسمی اعضای خانواده را بهتر می‌کند.

به باور ابراهیمی، زن نه‌تنها حافظ ارزش‌ها و سنت‌های خانوادگی است بلکه با خودآگاهی و توان مدیریت چالش‌ها می‌تواند تعارضات را کاهش دهد و فضایی امن و قابل اعتماد برای فرزندان ایجاد کند،

وی تأکید می‌کند که هرچه زنان از نظر فکری و روانی توانمندتر باشند نسل آینده نیز سالم‌تر، خلاق‌تر و به‌روزتر تربیت خواهد شد.
این مدرس برجسته می‌گوید:زنان موجودات قدرتمندی هستند و با توجه به قدرت آفرینش نقش طلایی در جهت‌دهی حرکت اعضای خانواده دارند، تحول جامعه از تحول اندیشه مادران آغاز می‌شود، زن‌ها تنها نیمی از جامعه نیستند بلکه نیم دیگر جامعه را نیز تربیت می‌کنند.

ابراهیمی در پایان سخنان خود یادآور می‌شود که هر میزان فرصت برای ارتقای آگاهی، سلامت روان و امنیت زنان فراهم شود، سود آن تنها به خانواده نمی‌رسد، بلکه به کل جامعه و آینده یک ملت منتقل خواهد شد.

شعله فتحی: نقش زن در تحکیم بنیان خانواده، فراتر از یک حضور عاطفی است

در ادامه این گفت‌وگوها شعله فتحی از بانوان فعال اجتماعی سنندج که سابقه چند دوره حضور در عرصه نامزد انتخابات را نیز در کارنامه دارد، به نقش بنیادین زنان در تحکیم خانواده از زاویه‌ای دیگر می‌نگرد.

وی که سال‌ها در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و مطالبه‌گری فعالیت داشته، معتقد است بررسی جایگاه زن در خانواده، در واقع واکاوی موتور محرک جامعه است.

فتحی با تأکید بر اینکه خانواده نخستین محیط رشد و شکل‌گیری هویت انسان است، می‌گوید: در بسیاری از تحلیل‌های اجتماعی از خانواده به‌عنوان سلول بنیادین جامعه یاد می‌شود، جایی که عشق، امنیت، یادگیری و هویت‌سازی برای نخستین بار تجربه می‌شود، وقتی از نقش زنان در تحکیم این نهاد حرف می‌زنیم در حقیقت درباره قلب تپنده‌ای صحبت می‌کنیم که آرامش و معنا را در خانواده جاری می‌کند.

این بانوی فعال اجتماعی سنندجی نقش زن را ترکیبی از آگاهی، مدیریت هیجانی، قدرت حل مسئله و توانایی ایجاد انسجام در خانواده می‌داند و معتقد است حضور یک زن توانمند و متعادل می‌تواند مسیر زندگی یک خانواده را به سمت پیشرفت هدایت کند

در ادامه فتحی توضیح می‌دهد: زن محور عاطفی خانواده است، فردی که می‌تواند با توانایی‌های درونی‌اش تنش‌ها را کاهش دهد، گفت‌وگو را تسهیل کند و فضایی امن برای خانواده ایجاد کند این شاید در ظاهر ساده باشد اما در واقع یکی از پیچیده‌ترین کارکردهای انسانی است.

وی همچنین مادر را ستون تربیتی و فرهنگی خانه معرفی می‌کند جایی که ارزش‌ها، الگوهای اخلاقی و روحیات کودک در نخستین مواجهه‌ها شکل می‌گیرد، از نگاه وی «مادر نخستین کلاس درس انسان است پیش از آن‌که کودک پا به مدرسه بگذارد.

این بانوی فعال اجتماعی معتقد است: تقویت نقش زنان در خانواده نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات فرهنگی، حمایتی و سیاست‌گذاری است، از ارتقای آگاهی زنان گرفته تا فراهم کردن بسترهای اجتماعی که آنان بتوانند در کنار نقش‌های خانوادگی در جامعه نیز حضور مؤثر داشته باشند

نریمان امینی: زن، روح حاکم بر خانواده و ستون اصلی استحکام جامعه

برای بررسی دقیق‌تر نقش زنان در تحکیم خانواده این‌بار سراغ نگاه یک مرد رفتیم، فردی که سال‌ها با مسائل خانوادگی از نزدیک مواجه بوده است.

نریمان امینی، وکیل پایه یک دادگستری که روزانه با ده‌ها زن، مرد و خانواده‌های مختلف در ارتباط است از زاویه‌ای متفاوت به این موضوع نگاه می‌کند، زاویه‌ای که میان تجربه حرفه‌ای و شناخت عمیق از روابط خانوادگی شکل گرفته است.

وی در توصیف جایگاه خانواده می‌گوید: خانواده کهن‌ترین نهاد اجتماعی است؛ همچون کشتی‌ای که در امواج خروشان روزگار مسیر آرامش و پیشرفت را می‌پیماید، تحکیم این نهاد حیاتی نیازمند همکاری و عشق همه اعضا است اما نقش زن به‌عنوان محور عاطفی و مدیر درونی خانواده نقشی بی‌بدیل و تعیین‌کننده دارد.

به باور این وکیل دادگستری، زن تنها یک عضو خانواده نیست بلکه روح جاری در فضای خانه است، نیرویی که با ظرافت و هوشمندی خانه را از یک فضای صرفاً فیزیکی به آشیانه‌ای سرشار از عشق و امنیت تبدیل می‌کند و زن با دل پر از دریای مهر، خالق اصلی فضای عاطفی خانه است، یک نگاه محبت‌آمیز، یک کلام دلنشین یا آغوشی آرام‌بخش از سوی او می‌تواند اضطراب‌های جهان بیرون را از دل همسر و فرزندان بزداید همین امنیت روانی، اساس رشد شخصیت سالم فرزندان و آرامش خاطر همسر است.

امینی بر نقش مادر در تربیت نسل آینده نیز تأکید دارد و می‌گوید پایه‌های اخلاقی، فرهنگی و شخصیتی هر فرد نخستین‌بار در دامن مادر گذاشته می‌شود و‌ زن با رفتار و کلام خود نه با سخنرانی درس‌های مهمی همچون مهربانی، صبر، مسئولیت‌پذیری و صداقت را به فرزندان منتقل می‌کند و به‌تدریج وجدان اخلاقی و هویت آنان را شکل می‌دهد.

وی با بیان اینکه سرمایه‌ای که یک مادر آگاه برای نسل آینده فراهم می‌آورد، گران‌بهاترین میراث برای یک جامعه است، گفت: نقش فرهنگی زن در خانواده معمولاً کمتر دیده می‌شود اما تأثیر آن عمیق است،
زن با برپایی مراسم و آیین‌های خانوادگی از جشن‌های ساده تا رسوم نیاکان به زندگی معنا و گرما می‌بخشد، این سنت‌ها، خاطرات جمعی می‌سازند و هویت خانوادگی را استحکام می‌بخشند، زن با انتقال این فرهنگ نانوشته، رشته پیوند نسل‌ها را حفظ می‌کند و حس تعلق و ریشه‌داری را در اعضای خانواده تقویت می‌نماید.

دیدگاه یک مرد جامعه‌نگر همچون امینی، بار دیگر نشان می‌دهد که نقش زن در تحکیم خانواده نه فقط از زاویه عاطفی، بلکه از نظر تربیتی، اخلاقی، فرهنگی و حتی هویتی، نقشی بنیادین و غیرقابل‌جایگزین است.

حلیمه مولایی: زن، محور همدلی و استحکام خانواده در تمام ابعاد

در ادامه این روایت‌ها، به سراغ حلیمه مولایی رفته‌ایم، بانوی پرتلاش حوزه رسانه که سال‌هاست بی‌وقفه در زمینه خبرهای کُردی فعالیت می‌کند.

وی در کنار کار حرفه‌ای، همسری موفق و مادری دلسوز است و زندگی خانوادگی‌اش برای او اهمیت ویژه‌ای دارد، از همین رو شنیدن نگاه او به «نقش زن در تحکیم بنیان خانواده» رنگ و بوی دیگری دارد، نگاهی برخاسته از تجربه زیسته، تلاش روزانه و چالش‌های واقعی کار و خانواده.

مولایی با تأسف از کم‌توجهی به مسائل زنان در جامعه امروز می‌گوید: مسائل زنان و نقش آنان در خانواده به‌ویژه در تحکیم بنیان خانواده با وجود اهمیت بسیار گاهی مورد غفلت قرار گرفته است، در حالی که از گذشته تا امروز یکی از پایه‌های اصلی یک خانواده سالم و محکم، مادر خانواده بوده است.

این بانوی رسانه ای معتقد است دگرگونی‌های اجتماعی و فاصله گرفتن برخی زنان از فطرت مادرانه، سبب شده نقش واقعی زن در خانواده کمتر دیده شود، مادر دارای سلامت روح و روان با مهربانی و عطوفت فطری می‌تواند هم خانواده‌ای مستحکم و هم جامعه‌ای سالم و متعالی بسازد.

در نگاه مولایی، زن در جایگاه همسر نیز نقشی مهم بر عهده دارد، نقشی که بر پایه صبوری، بردباری، هم‌فکری، مودت و محبت شکل می‌گیرد.

به باور این خبرنگار باسابقه، رفتار و وقار زن در کنار انجام مسئولیت‌های اخلاقی و شرعی می‌تواند ستون‌های خانواده را تقویت و فضای خانه را آرام‌تر و با ثبات‌تر کند.

مولایی به یک بُعد کمتر دیده‌شده اما بسیار مهم نیز اشاره می‌کند: نقش زن در اقتصاد خانواده، در عصر مصرف‌گرایی امروز نباید از نقش زنان در اقتصاد خانواده غافل شد، زنانی که شاغل هستند با کمک به بهبود وضعیت معیشتی، بار بزرگی از دوش همسر برمی‌دارند. و زنان خانه‌دار نیز با پرهیز از اسراف و کنار گذاشتن چشم‌وهم‌چشمی‌های بی‌مورد، می‌توانند نقش مهمی در رفاه خانواده داشته باشند.

دیدگاه حلیمه مولایی بار دیگر نشان می‌دهد که تحکیم خانواده تنها به یک بُعد محدود نمی‌شود، زن چه در عرصه عاطفه و چه تربیت، چه اخلاق، چه مدیریت خانه و چه اقتصاد خانواده محور تعادل و استحکام این نهاد حیاتی است.

لیلا آژیر: سیاست‌های تحکیم خانواده باید زن‌محور و مبتنی بر توانمندسازی باشد

پس از شنیدن دیدگاه‌های بانوان فعال و توانمند استان این‌بار به سراغ لیلا آژیر، مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری کردستان رفتیم، کسی که سال‌هاست در حوزه زنان فعالیت می‌کند و از پیشکسوتان تلاش برای تحکیم بنیان خانواده در استان محسوب می‌شود، دیدگاه او درباره استحکام خانواده، ترکیبی از تجربه مدیریتی، نگاه تخصصی و شناخت عمیق از مسائل زنان است.

وی در ابتدای گفت‌وگو با تشبیهی دقیق از خانواده یاد می‌کند: خانواده یک نهاد کوچک، حساس و ظریف است که بر اساس نقش‌هایی که زنان و مردان ایفا می‌کنند، پایدار می‌ماند، تحکیم بنیان خانواده یعنی استحکام‌بخشی و تقویت رابطه زن و شوهر، درست مانند کاشتن یک دانه یا نهال که پس از کاشته شدن نیازمند مراقبت، نور، آب و رسیدگی مداوم است.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری کردستان معتقد است پویایی خانواده در گرو روابط صحیح و پایدار میان اعضاست و تأکید می‌کند: خانواده مهم‌ترین اساس جامعه است و زن در این ساختار عنصر اصلی به‌شمار می‌رود، کارکردهای متفاوت زن در خانواده ستون استحکام آن را می‌سازد، از نقش مادری و تربیت نسل آینده گرفته تا نقش او در تاب‌آوری، مدیریت خانه، سلامت روانی خانواده و حتی مدیریت اقتصادی و الگوی مصرف.»

آژیر با تاکید بر نقش زن در ایجاد آرامش در خانه می‌گوید: زن با مدیریت احساسات، کنترل تنش و ایجاد امنیت روانی، بیشترین نقش را در تحکیم بنیان خانواده دارد.

اما وی در ادامه به نکته‌ای کلیدی اشاره می‌کند: همدلی، دلیل اینکه نقش زن در استحکام خانواده پررنگ‌تر دیده می‌شود، توانایی بالای او در همدلی است.

آژیر توضیح می‌دهد: همدلی یعنی درک دنیای شخصی طرف مقابل و دیدن جهان از نگاه او، پژوهش‌ها و داده‌های روانشناسی نشان می‌دهد زنان در این توانایی از مردان پیشی می‌گیرند آنها زبان بدن را بهتر تشخیص می‌دهند و حالت‌های چهره و احساسات را سریع‌تر می‌فهمند و حتی در تفسیر رفتارهای خنثی نیز دقیق‌تر هستند، همین شکاف همدلی جنسیتی است که نقش زنان را در انسجام خانواده ویژه‌تر می‌کند.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری کردستان سپس به مهم‌ترین بخش نگاه خود می‌رسد؛ سیاست‌های تحکیم خانواده.
سیاست‌های که در  تحکیم خانواده باید زن‌محور باشد، هرچقدر زنان را در حوزه توسعه فردی، توانمندسازی و آگاه‌سازی تقویت کنیم، خانواده مستحکم‌تر خواهد شد.

آژیر با نگرانی از آمارهای طلاق در جامعه می‌گوید: امروز متأسفانه زن در جامعه مورد هجمه قرار گرفته است اگر کسی قصد تضعیف یک جامعه را داشته باشد ابتدا خانواده را هدف می‌گیرد و در خانواده نیز قلب آن زن و مادر نشانه قرار می‌گیرد.

وی تأکید می‌کند که راهکار اصلی برای حفظ جامعه، تقویت جایگاه زن است:
برای تحکیم خانواده باید سیاست‌ها و برنامه‌ها بر اساس توانمندسازی زنان، ارتقای آگاهی و ارزش‌نهادن به جایگاه والای زن و مادر طراحی شود.

زن؛ محور اصلی استحکام خانواده و پایه توسعه جامعه

در نهایت روایت‌ها و تحلیل‌های مطرح‌شده نشان می‌دهد که زن محور اصلی پایداری خانواده و رشد جامعه است، از تربیت نسل آینده و مدیریت عاطفی گرفته تا نقش اقتصادی و فرهنگی.

تحکیم بنیان خانواده بدون توجه به جایگاه واقعی زنان ممکن نیست و توانمندسازی آنان کلید دستیابی به خانواده‌ای مستحکم، نسلی سالم و جامعه‌ای متعالی است.

شما هم نظر خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد