• کانون زنان بازرگان از چه تاریخی و با چه اهدافی شکل گرفت؟

ثبت این کانون به عنوان هفتمین کانون استانی زنان بازرگان در کشور، مرداد ۱۳۹۲ صورت گرفت و درحالی که با ۱۸ نفر عضو کار را آغاز کرده بودیم، اکنون این تعداد به ۵۴ نفر رسیده است. نیاز بود تشکلی در ۴ حوزه صنعت، معدن، تجارت و کشاورزی برای زنان فعال در این عرصه‌ها وجود داشته باشد و اساس ایجاد این کانون نیز همین موضوع است. با توجه به اینکه معمولا بیشتر مشاغل بخش خصوصی در اختیار مردان است، بنابراین احساس شد برای حمایت در زمینه‌هایی مانند صنفی، مشاوره ای و آموزشی نسبت به شناسایی و جذب زنان فعال اقتصادی اقدام کنیم.
در اساسنامه قبلی کانون زنان بازرگان ۳ دسته اعضای اصلی، وابسته و افتخاری قید شده بود، اما در اساسنامه جدید، ‌بند دوم آن مربوط به اعضای وابسته حذف شده است که با آن موافق نیستیم. معتقدیم این موضوع سبب شده است بهترین فرصتی که از طریق آن می‌توانستیم زنان را جذب کنیم، به نوعی از دست برود.
با این حال در تلاش برای جذب حداکثری هستیم و برای تحقق اهداف مورد نظر، حمایت‌های آموزشی لازم از زنان را انجام می‌دهیم. همچنین اگر لازم باشد، زمینه ارتباط زنان را با صاحبان فن مرتبط فراهم می‌کنیم تا دست آنان بازتر باشد. همچنین می‌توان گفت که هرگونه حمایت‌های صنفی و مالیاتی که ضروری باشد از طریق کانون در اختیارشان قرار می‌گیرد و علاوه بر آن، از منابع درون اتاق بازرگانی برای فعالیت‌هایی مانند مشاوره‌های حقوقی و مالیاتی با هدف جلوگیری از موازی‌کاری استفاده می‌شود.

• نقش زنان را در اقتصاد کردستان تا چه اندازه جدی می‌بینید؟

معتقدم همه زنان جامعه به نوعی شاغلند، حال یا این شغل می‌تواند در داخل خانه باشد یا در خارج از آن. مشکلی که وجود دارد، این است که همواره آمار شاغلان را با توجه به تعداد بیمه‌شدگان درنظر می‌گیرند، درحالی که در بخش خصوصی یا در کار خانه، اساسا بسیاری از زنان بدون اینکه زیرپوشش بیمه باشند، کار می‌کنند. در بخش خصوصی کارفرمای زن اندک است، اما تعداد کارگران خانم بسیار بالاست و به جرأت می‌گویم که با دستمزدهایی که به آنان پرداخت می‌شود، درواقع می‌توان گفت که اشتغال زنان در بخش خصوصی، به سوی استثمار آنها رفته است.
به دلیل اینکه قراردادهای زنان عمدتا ناپایدار و کوتاه مدت است، معمولا هنگام تعدیل نیرو، زنان نخستین طیفی هستند که تهدید به اخراج می‌شوند و به همین دلیل نیز پیشنهادم برای بهبود وضع فعالیت زنان در اقتصاد، فقط درنظر گرفتن عدالت است. به این معنا که شاخص و معیارهای استخدام افراد میزان کارایی، تخصص و شایسته سالاری آنان باشد. ازسوی دیگر معتقدم باید دید متقاضیان کار صرف‌نظر از جنسیت‌شان، این باشد که تا چه اندازه می‌توانند به یک سیستم کمک و در پیشبرد امور، مؤثر عمل کنند.
اگر دقت کنید زنان مدیر در جامعه وجود دارند، اما بیشتر آنها مدیران میانی هستند و تقریبا مدیر زن در رده‌های ارشد نداریم، به همین دلیل هم معتقدم زنان نقشی در تصمیم سازی‌ها، چه در بخش دولتی و چه در بخش خصوصی در مقوله اقتصاد ندارند و باید به این موضوع توجه ویژه ای کرد.

• از دیدگاه شما در اتاق بازرگانی کردستان توجه لازم به کانون زنان بازرگان می‌شود؟

زنان اگر عضو اتاق بازرگانی کردستان بوده یا فعالیت تولیدی در بخش صنعت و یا خدمات بازرگانی داشته باشند، کارت بازرگانی دریافت می‌کنند که معمولا مورد دوم بیشتر وجود دارد. ازسوی دیگر ۲ دسته زنان در اتاق بازرگانی کردستان حضور دارند. یک دسته آنهایی که رأسا فعالیت می‌کنند و دسته دوم نیز آنهایی که کارت خود را برای استفاده به دیگران واگذار کرده‌اند.
 درباره وضع دسته نخست، باید گفت که فضا و شرایط بسیار خوب است و در اینجا باید از مدیریت اتاق بازرگانی استان نیز قدردانی کرد، چون درحالی که هنوز بسیاری از استان‌ها احساس نیاز به تشکیل کانون زنان بازرگان نکرده‌اند، ما به عنوان هفتمین استان، دارای این کانون هستیم که این موضوع، نشان‌دهنده بها دادن به بانوان است. ما زنان کردستان به شدت نیازمند وجود تشکلی بودیم که زنان بخش خصوصی فعال در آن حضور داشته باشند و اتاق بازرگانی کردستان هم این اجازه را به ما داده است.

• مراوده‌های تجاری برای زنان بازرگان، به ویژه با آن سوی مرزها شرایط ویژه ای نسبت به مردان دارد؟

۸۰‌درصد از مشکلات، میان زنان و مردان بازرگان مشترک است و فقط ۱۰ تا ۲۰‌درصد مشکلات زنان، به دلیل جنسیت آنهاست. به عنوان نمونه پس از اینکه قرار شد موضوع‌های گمرگی و اظهارنامه‌های بازرگانی از سنندج به مرز منتقل شود، این‌ تردد برای بسیاری از زنان تاجر دشوار شده، درحالی که برای مردان تاجر چندان مشکلی ایجاد نکرده است.
اما معتقدم به‌طورکلی بزرگ‌ترین مشکل فعالان اقتصادی، چه در بخش مردان و چه در بخش زنان کردستان، کمبود نقدینگی و سرمایه است. درغیر این صورت سایر موضوع‌ها مانند حوزه مالیاتی قابل حل است. به عنوان مثال اگر فرد بازرگان، اشراف لازم بر امور بازرگانی و مالیاتی داشته باشد، گرفتار مشکل نمی‌شود.

• گفته می‌شود صادرات خدمات فنی و مهندسی به عراق توجیه لازم را ندارد. نظر شما چیست؟

فعالیت تجاری و بازرگانی در مکانی که امنیت بالایی دارد، امکانپذیر است، درحالی که اگر در منطقه ای ثبات سیاسی وجود نداشته باشد، به‌طور طبیعی سرمایه‌گذار و فعال اقتصادی حضور پیدا نمی‌کند. به همین دلیل و با توجه به اینکه این شرایط اکنون در عراق وجود ندارد، بنابراین صادرات خدمات فنی و مهندسی به عراق نه ازنظر اقتصادی و نه ازنظر امنیتی توجیهی ندارد، به ویژه اینکه علاوه بر موضوع امنیت، اکنون طرف عراقی برای اجرای طرح‌ها، پول لازم را نیز ندارد. بهترین مکان برای صادرات خدمات فنی و مهندسی ما، افغانستان است و ارزشمندترین بازار هدف برای فعالان این حوزه به شمار می‌رود، به ویژه اینکه افغانستان به شدت نیازمند نیروی حرفه‌ای و ساخت‌وساز به‌صورت ویژه در حوزه پیمانکاری است.

• و حرف آخر… ؟

هیأت مدیره آینده کانون باید بانک اطلاعاتی زنان فعال اقتصادی بخش خصوصی را به‌صورت کامل تشکیل دهد و به موضوع عضوگیری نیز توجه جدی داشته باشد تا بتواند تعداد بیشتری از زنان توانمند را جذب کند. همچنین دوره‌های مشاوره کسب و کار نیز در کانون راه‌اندازی شده است که هنوز در ابتدای راه قرار دارد، بنابراین باید این موضوع نیز ارتقا پیدا کند.