تاکنون تعداد زیادی از مراتع کردستان گرفتار آتش سوزی شده اند.  با توجه به افزایش دما در روزهای آینده آتش سوزی در کمین مراتع و جنگل ها قرار دارد.

آتش سوزی مراتع از بلایای طبیعی پیشتاز بوده و تمام جوامع را در ارتباط با اثرات آن نگران کرده است آتش سوزی گسترده در مراتع و جنگل ها از مصادیق بحران های طبیعی است. به علت قرار گیری ایران در کمربند خشک کره زمین و ناحیه پر فشار جنب حاره ای شرایط جوی لازم برای وقوع آتش سوزی در جنگل ها و مراتع فراهم است.

اخیرا همزمان با افزایش دمای هوا در شهرهای مختلف کردستان مراتع دچار آتش سوزی شده اند که با توجه به خشک شدن گیاهان سطح اراضی احتمال اینکه آتش سوزی های بیشتر به وقوع بپیونده وجود دارد که برای جلوگیری از ضرر و زیان جانی و مالی آحاد مردم باید نسبت به این قضیه هوشیارتر باشند و اطلاع رسانی ها در این زمینه به موقع انجام گیرد.

تسهیل راه های مقابله با آتش

کارشناس ایمنی اظهار می کند: بعد از گسترش آتش سوزی ها در سطح مراتع مهار آن در عمل بسیار دشوار خواهد شد. موثرترین راه برای کاهش ناشی از آتش سوزی ها ، یافتن سریع آتش و واکنش همه جانبه با تمام اقداما حفاظتی است.

مهران صمدی ادامه می دهد: پیشگیری بهترین برای جلوگیری از آتش سوزی ها است با وضع قوانین سخت گیرانه در ارتباط با کسانی که موجب آتش سوزی عمدی و یا در اثر بی احتیاطی می شوند عوامل انسانی تاثیر گذار در آتش سوزی مراتع از بین می رود.

بعضی وقت ها در نقطه ای آتش سوزی ایجاد می شود اما راهی برای انتقال تجهیزات به محل وجود ندارد باید مسیر های دسترسی جهت اطفا حریق قبل از وقوع حادثه آتش سوزی احداث شود. نیروهای آتش نشان و عوامل اطفا آتش با مردم هماهنگی لازم را داشته باشند و بعضا کلاس های آموزشی هم برای آنها برگزار کنند.

وی می افزاید: گردشگران و افرادی که وارد مراتع و طبیعت می‌شوند، مستقیم و غیر مستقیم، به صورت بی احتیاطی، آتشی در مناطق و طبیعت روشن می‌کنند، خاموش نمی‌کنند و قبل از خاموش شدن آتش، منطقه را ترک می‌کنند. در اثر وزش باد و آماده بودن بستر مناسب از طریق گیاهان علوفه‌ای موجود که خشک شده، این احتمال آتش سوزی را زیاد می‌کند. یا حتی پسماندی که در آنجا جا می‌گذارند در اثر جاگذاشتن پسماندها به ویژه اجسام فلزی براق یا حتی شیشه‌ها در اثر تمرکز نور خورشید از طریق شیشه‌ها، درجه احتراق علوفه‌ها بالا می‌رود و احتمال آتش سوزی بالا می‌رود.

مجازات عاملان انسانی

آمارهای آتش سوزی مراتع کردستان حکایت از کم توجهی عمومی به طبیعت را دارد. علی رغم اینکه هنوز به فصل داغ سال نرسیده ایم تا اکنون ۳۵ هکتار از مراتع کردستان طعمه آتش شده اند.

فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی کردستان می گوید: امکانات و نیروی نسانی ما به اندازه ای نیست که جوابگوی این همه سطح گسترده باشد. تنها امکانات و نیروهای محدود ما بصورت شبانه روزی در این فصل آماده باش کامل هستند.

سرهنگ اردشیر دولتیاری در ارتباط با کسانی که باعث آتش سوزی مراتع می شوند اضافه می کند: اخیرا یک حریق در شهرستان قروه داشتیم که بر اثر عوامل انسانی بوده، تشکیل پرونده قضایی انجام شده و جهت برخورد به مراجع قضایی معرفی شده است. به منظور مشارکت جوامع محلی و بهره برداران منابع طبیعی در پیشگیری، کنترل و مقابله با آتش سوری، ۸۶ گروه واکنش سریع با مدیریت دهیاران در مناطق مختلف این استان تشکیل شده است.

وی با اشاره به اینکه مریوان، سروآباد، بانه، سقز و سنندج از شهرستان هایی هستند که آتش سوزی در عرصه های طبیعی آن بیشتر از دیگر مناطق استان است بیان می کند:  پارسال هفت صد و نود و هشت هکتار از جنگل ها و مراتع استان دچار آتش سوزی شد که در مقایسه با سال قبل از آن کاهش داشت و این مهم مرهون خدمات و تلاش حافظان منابع طبیعی و مشارکت مطلوب مردمی است.

بقایای گیاهان را آتش نزنید

کارشناس منابع طبیعی می گوید: یکی از رویه های نادرستی که در گذشته در میان کشاورزان مرسوم بود اما اکنون با اطلاع رسانی و آگاه سازی ها کمتر شده ، آتش زدن بقایایی محصولات کشاورزی داخل زمین بود که دلایل اشتباهی از جمله شخم راحت تر و افزایش محصول را داشت.

رئوف سلیمانی ادامه می دهد: علاوه بر اینکه آتش زدن بقایای محصولات زراعی سبب کاهش جذب عناصر غذایی توسط ریشه‌ها، کاهش ظرفیت نگهداری آب در خاک، کاهش راندمان مصرف آب، کاهش نفوذ پذیری خاک و کاهش فعالیت میکروارگانیسم‌های خاک می شود. احتمال آتش سوزی مراتع و زمین های اطراف را نیز بالا می برد و گرمای بعد از آتش ممکن است با یک باد شعله ور شود.

وی می افزاید: طبق بررسی های انجام گرفته علل آتش سوزی در ۵۰ سال گذشته ۷۲ درصد نامعلوم ، ۲۲ درصد سهوی و ۶ درصد عمدی بوده است. کردستان یکی از استان های بحرانی به لحاظ شاخص سطح حریق است.

از مساحت ۲ میلیون و ۹۳۷ هزار هکتاری استان کردستان، بیش از ۶۰ درصد آن شامل یک میلیون و ۵۸۷ هزار هکتار آن را مراتع و جنگل تشکیل می دهد. ۲۰ درصد از مراتع استان کردستان جزو مراتع درجه یک (متراکم) است که در هر هکتار از مراتع درجه یک سالانه بیش از ۴۵۰ کیلوگرم علوفه خشک تولید می شود و مابقی مراتع درجه ۲ (نیمه متراکم) هستند.