تراکتورداران در کنار شخم زدن زمین های کشاورزی، برای دستیابی به سود بیشتر مراتع را نیز خط خطی می کنند.

بارانی خبر: مراتع و پوشش های گیاهی بسیاری از مناطق کردستان در نوع خود بی نظیر هستند. اما هر روزه شاهد تخریب این مراتع بکر هستیم که عوامل زیادی در از بین رفتن آنها دخیل هستند. در همین ارتباط با «کنعان صالحیان» کارشناس ارشد منابع طبیعی و آبخیزداری به گفت و گو نشستیم که مشروح آن را در ادامه می خوانید.

چه عواملی باعث تخریب و از بین رفتن مراتع می شود؟

خشکسالی های پی در پی و عوامل انسانی از جمله مهمترین عامل های تخریب پوشش گیاهی و مراتع هستند. مسئله دیگری که در از بین رفتن پوشش گیاهی مراتع منطقه دیواندره بسیار تاثیرگذار است رفتار بهره برداران و بی توجهی آنها نسبت به قوانین استفاده از مراتع است.

دامداران منطقه خیلی زودتر از وقت هایی که تعیین شده، دام ها را به چرا می برند و در همان ابتدای سال از رشد گیاهان جلوگیری می کنند که این در دراز مدت به ضرر همین دامداران منطقه است. تعدادی نیز بیشتر از ظرفیت موجود دام نگهداری می کنند.

در پروانه چرای هر دامدار مشخص شده که می تواند چند راس دام سبک یا سنگین در منطقه مشخص شده نگهداری کند اما متاسفانه دامداران بخاطر سود بیشتر، از این میزان تجاوز می کنند.

از بین رفتن پوشش های گیاهی چه تاثیر مخربی خواهد داشت؟

اولا اینکه پوشش گیاهی که در منطقه سارال و بخش های زیادی از استان کردستان وجود دارد بسیار باارزش و گیاهان متنوعی است. اگر این پوشش از بین برود سرمایه عظیم و بکری را از دست خواهیم داد. اگر پوشش از بین برود بعد از بارندگی های فصلی روان آب های تشکیل می شود و همین موضوع باعث فرسایش بیشتر خاک می شود. با کم عمق شدن سطح خاک پوشش گیاهی نیز فقیرتر خواهد شد.

چه راهکاری برای مقابله با تخریب وجود دارد؟

اطلاع رسانی و ایجاد فرهنگ استفاده درست ار مراتع راهکار مناسبی برای جلوگیری از تخریب ها است. مردم باید به این نتیجه برسند که نگهداری از پوشش های گیاهی و حفظ مراتع به نفع آنها و نسل های آینده خواهد بود. نباید سودهای مقطعی باعث شود منابع ملی را از بین ببریم.

از لحاظ علمی نیز در این زمینه یکی از راهکارهای اصلی این است که دربالا دست پوشش گیاهی را غنی کنیم تا منجر به ذخیره نزولات و کاهش روند جریان آب شود. هر چقدر جریان آب کنترل شود فرسایش خاک و رسوب در پشت بندهای آبخیزداری و پشت سازه‌ها هم کنترل می‌شود. با این وجود به نظر من باید مشارکت همگانی برای جلوگیری از تخریب مراتع و احیای پوشش گیاهی جلب شود.

با اینکه در برخی از مناطق در گذشته دام هم زیاد بود اما شاهد چنین تخریب های نبودیم به نظر شما دلیل چیست؟

در گذشته بارش های برف و باران زیاد بود و خشکسالی کمتری را شاهد بودیم. علاوه بر آن نیز امروزه بخاطر هر توسعه ای تخریب مراتع را در روبرو داریم. به عنوان مثال گازرسانی، جاده سازی، ساخت کارگاه ها و کارخانه ها بخشی از مراتع را از بین برده اند.

امروز هر خانواده یک تراکتور در اختیار دارد که در کنار زمین های کشاورزی خود مراتع را هم تخریب می کنند. قبول داریم دام ها کم شده اند اما عوامل تخریب دیگر بیشتر از گذشته است.

در گذشته و حال شاهد واگذاری اراضی ملی به طرح هایی مانند گردشگری، مرغداری، گلخانه و … هستیم به نظر شما باید چگونه این موارد را جبران کرد؟

یک سرمایه گذار با دریافت اراضی ملی کسب و کار خود را راه می اندازد این برای ایجاد اشتغال و رونق تولید خوب است. اما پیشنهاد اینه فرد متقاضی طرح باید به کار مفیدی را نسبت به مراتع انجام دهد به عنوان مثال در قسمتی تعیین شده نهال کاری کند یا در بخش هایی بذرپاشی انجام دهد. منابع طبیعی و متولیان امر باید پکیج هایی را در این زمینه طراحی کنند.

عملکرد منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان را در حفظ اراضی ملی چگونه می بینید؟

در چند سال اخیر گشت زنی ها و برنامه ها برای حفظ مراتع بیشتر شده است. امروزه دیگر چوب برها و تخریب کنندگان مراتع نمی توانند براحتی کار خود را انجام دهند. در حوزه های آبخیزداری نیز فعالیت های چشمگیر و گسترده ای انجام شده است.

گفت و گو / دریا ویسی

شما هم نظر خود را در مورد این مطلب در قسمت نظرات بنویسد بعد از تائید مدیر منتشر خواهد شد